In de huiswerktips heb ik al eerder aangegeven dat het belangrijk is dat je actief aan de slag gaat met leerwerk en dat een goede voorbereiding heel belangrijk is, dat begint al in de klas door het maximale uit de lessen te halen. Dit doe je door actief op te letten en mee te doen in de klas, aantekeningen te maken en huiswerk te maken. In deze huiswerktip ga ik je laten zien hoe je het beste een samenvatting kunt maken van de leerstof ter voorbereiding op een toets.

Wanneer een samenvatting maken?
Toetsen gaan vaak over grotere stukken stof en over langere teksten. Voor vakken waar voor toetsen vooral teksten moeten worden geleerd is het maken van een samenvatting een handige leerstrategie. Vakken zoals; geschiedenis, aardrijkskunde of leerstof waarbij het om begrijpen van de tekst of een verhaal gaat, lenen zich goed voor het maken van een samenvatting.

Belangrijk: plan de te leren leerstof in op een weekplanner. Bekijk de hoeveelheid stof en bepaal hoeveel leermomenten je nodig hebt om je goed voor te bereiden op de toets. Begin een week van te voren te plannen en te leren en verdeel de stof over verschillende leermomenten en dagen.

Hoofd- en bijzaken scheiden
Het maken van een samenvatting is best lastig, het is dan ook niet de bedoeling dat je stukken tekst letterlijk overschrijft. Lees de tekst eerst zorgvuldig en aandachtig door (gebruik hierbij de uitleg en je aantekeningen uit de les).

Samenvatting maken
Zoals al aangegeven is het voor het maken van een samenvatting belangrijk dat er onderscheid gemaakt wordt tussen hoofd- en bijzaken. Bij toetsen worden twee soorten vragen gesteld en als je bij het maken van je samenvatting hier rekening mee houdt, dan heb je een goede samenvatting en kun je een goed cijfer halen.

Kennisvragen
Deze vragen zijn meestal letterlijk in de tekst te vinden en je kunt deze vragen beantwoorden als je de stof via ‘instampen’ hebt geleerd. De vragen gaan vooral over feiten, definities, formules, jaargetallen of geleerde woordjes bij talen. Leer je enkel op deze manier dan zal het heel moeilijk worden om een voldoende te halen.

Toepassings- en inzichtvragen
Om deze vragen te kunnen beantwoorden moet je de stof ook begrijpen (inzicht) en kunnen toepassen. Deze vragen gaan bijvoorbeeld over het bedenken van oplossingen, het kunnen toepassen van een formule maar ook het geven van een eigen mening of het kunnen aangeven van overeenkomsten en verschillen. Een goede samenvatting bevat dus kennis (feiten) maar ook voorbeelden van toepassing en inzicht.

Afhankelijk van het schoolniveau wat je doet is het percentage kennisvragen verschillend. In het vmbo is dat ongeveer 50% kennisvragen en 50% toepassings- en inzichtvragen. Op havo-niveau is dat meestal 40% kennisvragen en 60% toepassings- en inzichtvragen en op vwo-niveau respectievelijk 30% en 70%

Hoe ga je te werk?
Begin met de tekst is stukken te verdelen, vaak is dat al gedaan in de tekst in je boek door subkopjes met een titel. Gebruik de titel als ‘kapstokje’ en maak per kopje een samenvatting.

Handig is ook om dit op losse kaartjes of stroken papier te doen. Op de ene kant schrijf je de titel/onderwerp en op de achterkant schrijf je kernzinnen en feiten/formules/voorbeelden. De zelfstandige naamwoorden in een tekst zijn het belangrijkste en deze zal je het meeste gebruiken in je samenvatting. Belangrijk is dat je de betekenis van woorden weet, dus begrijp je de betekenis van woorden niet, zoek ze op in een woordenboek!

Werk je met digitale teksten dan kun je ook met markeerstift zinnen en woorden markeren of je kunt met een papieren kopie werken.

Het maken van een samenvatting is slechts een onderdeel van het leerproces. De stof meerdere malen lezen en doe dat vooral hardop dat helpt echt! Laat je ook overhoren, als je de stof aan een ander kunt uitleggen dan heb je het goed geleerd en begrepen.

Lees ook de andere huiswerktips op de blog zodat je leert verschillende leerstrategieën in te zetten. Kom je er ondanks de tips niet uit of wil je liever individuele hulp met je school- en huiswerk dan kan je altijd contact met mij opnemen.